Thoái hóa xương đốt sống (THCS) là một bệnh rất phổ biến, gặp cả ở nam và phụ nữ, nhưng kỳ lạ hay gặp ở những cá nhân lớn tuổi. Là thương tổn kinh niên dạng thoái hóa của các thân đốt sống và đĩa xương sống nằm giữa các đốt sống cùng các dây chằng cột sống. Nếu để lâu không được chú ý chữa trị có thể để lại các biến chứng đáng tiếc như đau, yếu, tê bì tứ chi, teo cơ, đi lại hóc búa hoặc liệt các chi không cử động được.

thoai-hoa-dot-song-co

     Đoạn cột sống hay bị thoái hóa nhất là vùng cột sống cổ và cột sống thắt lưng – là những vùng linh hoạt nhất của cột sống, nhưng hay phải chịu tải trọng và phải hoạt động nhiều nhất. Đĩa đốt sống nằm giữa song thân đốt sống bị thương tổn trước hết. Từ độ tuổi ngoài 30, đĩa đốt sống bắt đầu bị thoái hóa, nhân nhày sẽ bị mất nước, vòng sợi xung quanh nhân nhày bị rách, đĩa cột sống bị thoát vị, xẹp xuống, có thể thoát vị ra phía sau thân đốt sống, gây áp chế thần kinh, gây đau và ảnh hưởng nghiêm trọng đến đi lại cũng như sinh hoạt hàng ngày của bệnh nhân. Mâm đốt sống bị xơ, rìa mâm sống mọc ra các gai cột sống. Cơ cạnh cột sống cũng bị co cứng, dây chằng cạnh cột sống cũng bị co kéo nhiều không kể xiết, là nguyên nhân gây ra cột sống bị biến dạng, thường bị vẹo về một phía.
Nguyên do chính của thoái hóa đốt sống
lý do chính THCS là do tuổi tác; không những thế còn do chấn thương như sau ngã, tai nạn và do nghề phải sử dụng nhiều cột sống như mang vác, bưng bê, nhấc xách các đồ vật; do thiếu dinh dưỡng hoặc một số bệnh cột sống mắc phải như viêm đốt sống đĩa xương sống, đau tâm thần tọa, quái gở cột sống… Không những thế, những cá nhân bị thừa cân, đái tháo đường, suy giáp, cường cận giáp, gút cũng dễ mắc THCS sớm. Một vài nguyên tố khiến quá trình thoái hóa khớp xảy ra nhanh hơn là di truyền (ba má có người bị thoái hóa khớp); dinh dưỡng (ăn uống không chất dinh dưỡng để xây dựng khung xương khớp hoàn chỉnh); lao động khó nhọc từ bé, mang vác vật nặng, tập các loại thể thao nặng làm tăng trọng tải lên khớp và là nguyên nhân gây ra khớp bị thoái hóa sớm; ít vận động kéo dài như đứng quá lâu, ngồi quá mức hoặc luôn phải làm việc ở một phong thái gò bó cũng là nhân tố nguy cơ gây THCS.
     Đối với thoái hóa xương cột sống thắt lưng, có 3 thể lâm sàng tùy thuộc vào mức độ tổn thương của đĩa đệm:
Thể thứ nhất là đau ê ẩm vùng lưng cấp tính. Đau xuất hiện sau một động tác mạnh, đột ngột và trái bộ dạng. Bệnh nhân có dáng điệu chống đau như lòm khòm, trệch cột sống. Đau có thể khỏi dần sau 1 – 2 tuần.
Thể thứ hai là đau thắt lưng mãn tính, thường đau ê ẩm vùng dây lưng, hay bị tái phát do đĩa cột sống thoái hóa nhiều, sức đàn hồi của đĩa xương sống kém, giảm khả năng chịu lực, có phần trồi ra phía sau kích thích các nhánh tâm thần.
Thể thứ ba là đau thắt lưng kết hợp với đau thần kinh tọa một hay hai bên. Người bệnh đau cột sống thắt lưng, lan xuống mông, mặt sau ngoài đùi, khoeo, ống chân, có thể lan xuống tận gót chân hay các ngón chân. Nếu bị vôi hóa cột sống cổ thì đau đốn ở vùng cổ gáy. Đau có thể lan lên phía sau đầu hay thậm chí đau phía hốc mắt (người bệnh có thể thấy nuốt khó, thường được hay chẩn đoán nhầm là loạn cảm họng). Khi có dấu hiệu chèn lấn rễ tâm thần cánh tay thì thấy đau vùng cột sống cổ lan xuống vai, tay. Nếu để lâu không được chú tâm chữa trị có thể để lại các biến chứng đáng tiếc như đau, yếu, tê bì, teo cơ tay, do thương tổn các rễ thần kinh cổ chi phối cánh tay. Một vài người bệnh có thể bị liệt khi bị chèn ép tủy cổ. Cảm giác khó chịu khiến người bệnh mất ăn mất ngủ, gầy sút và có tâm lý ủ rũ, ảnh hưởng lớn đến cuộc sống và công việc.

 Cần làm gì khi bị THCS?
Khi đau dây lưng cấp, người bệnh cần nằm nghỉ tại giường trong vài ngày, sử dụng các thuốc giảm đau như paracetamol, thuốc kháng viêm non – steroid như ibuprofen, celebrex, thuốc tăng cường sụn khớp như glucosamin sulfat… (Uống thuốc sau khi ăn và uống với nhiều nước để tránh tác dụng phụ trên đường tiêu hóa). Có thể massage, bấm huyệt khoan khoái vùng cột sống bị thương tổn phối hợp vật lý trị liệu như  đắp paraffin, hồng ngoại, túi chườm… Khi đi lại, cần dùng dụng cụ tương trợ như gậy, khung chống, đai lưng. Khi đau nhiều mà chưa có điều kiện đi khám thầy thuốc thì nên ngơi nghỉ tại giường, giới hạn cử động nặng, massage, sử dụng kem bôi thuốc kháng viêm non-steroid hoặc uống thuốc giảm đau như paracetamol. Khi cơn đau đã giảm, có thể tập thể dục khoan khoái. Khi đi khám bác sĩ và đã có chỉ định chữa trị thì nên kiên trì và chịu khó uống thuốc. Bệnh nhân cần xác định đây là bệnh mạn tính và phải điều trị trong thời gian dài.
     Hạn chế các hậu quả của bệnh THCS
Cần phòng bệnh THCS ngay từ khi còn nhỏ. Ăn nhiều thực phẩm giàu các chất chống oxy hóa như vitamin C và E có nhiều trong các dạng rau, quả. Người lớn tuổi nên uống bổ sung vitamin D và canxi hằng ngày để cột sống chắc khỏe. Luôn giữ phong thái đúng ngay cả khi nằm ngủ, ngồi, đứng. Tập thể dục bộc trực giúp tăng cường sức mạnh cơ bắp, giúp cho sụn khớp phát triển. Để ngừa THCS lưng dưới, có thể tập một số động tác các cơ vùng lưng dưới như tập nghiêng xương chậu, tập cơ bụng, tập khối cơ cạnh sống. Có thể đi bộ, tập thái cực quyền, khi ngủ không nên kê gối quá cao. Khi đã bị thoái hóa xương đốt sống thì tốt nhất là tuân các chế độ điều trị do bác sĩ chuyên khoa thăm khám và chỉ định.

Incoming search terms:

  • https://yandex ru/clck/jsredir?from=yandex ru;search;web;;&text=&etext=1833 69wzyWuZuGL8v9ES1uuifhdX7OyF0qBROQDrso0huFeSt57y9UF5Ee265cnH-k6x d2e091abf1ea1a188e1d55501a51c1e9b628e730&uuid=&state=_BLhILn4SxNIvvL0W45KSic66uCIg23qh8iRG98qeIXme